ΓΙΑΤΙ ΞΕΧΩΡΙΖΕΙ Ο ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ ΑΠ’ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ 21..

 

ΤΙ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙ Η ΑΛΩΣΗ

ΤΗΣ ΤΡΙΠΟΛΙΤΣΑΣ

[ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΓΙΝΕ ΑΠΟ Φ/Β ΜΠΑΝ – ΛΩΛ]

Ο μοναδικός λόγος για τον οποίο η εμβληματική φυσιογνωμία του Θεοδωράκη Κολοκοτρώνη ξεχωρίζει ανάμεσα στο πάνθεον των εθνικών ηρώων της ελληνικής Επανάστασης, είναι ότι συνέχισε μία προαιώνια ελληνική παράδοση που θέλει την δύσκολη ώρα τον ελληνισμό να σώζεται από άξιους άνδρες που συλλαμβάνουν και εκτελούν ένα συγκεκριμένο «στρατήγημα».

Δεν θα ήταν καθόλου ψέμα να ισχυριστούμε ότι το γεγονός πως φτάσαμε ως εδώ, μέσα στην πλημμυρίδα των αιώνων, σχεδόν αποκλειστικά, οφείλεται σε αυτούς τους ανθρώπους που την πιο δύσκολη ώρα – όταν οι θεοί έπαιζαν το μέλλον του έθνους στα ζάρια, με την πλάστιγγα των πιθανοτήτων να βαραίνει και να γέρνει αρνητικά για εκείνους και τον Ελληνισμό – ως από μηχανής Θεός, με μία δική τους παράτολμη, αυτοκτονική πολλές φορές, αλλά ιδιοφυή ηρωική πρωτοβουλία βάσταξαν τις Θερμοπύλες της τρισχιλιετούς ελληνικής ιστορικής εμπειρίας. Ο Γέρος του Μοριά υπό αυτό το πρίσμα συνεχίζει μια μακραίωνη και αμιγώς ελληνοκεντρική παράδοση: να συλλάβει το ορθό στρατήγημα την πιο κρίσιμη ώρα και να το πραγματώσει, να του δώσει σάρκα και οστά και να φυσήξει μέσα του ψυχή.

Το στρατήγημα αυτό δεν ήταν άλλο από την επιμονή στην κατάληψη της Τριπολιτσάς, πρωτεύουσας της Αρκαδίας, στρατιωτικό, εμπορικό, διοικητικό και πνευματικό κέντρο των βέβ*λων και ρυπ*ρών Οθωμανών στην ιερή γη της Πελοποννήσου. Η θέα Ανάγκη, πάντα σύμμαχός των Αγίων του Ελληνισμού, ψιθύρισε το κέλευσμα της στο αυτί του σεβάσμιου Αρχιστράτηγου, οπως μερικούς αιώνες προηγουμένως το είχε ψιθυρισει και στο αυτί του Θεμιστοκλή. Και ο Γέρος δεν κωφεύει μπροστά στην Ανάγκη.

Στην Τρίπολη είχε την έδρα του ο Μόρα-Βαλεσί, ο στρατιωτικός διοικητής της Πελοποννήσου, με όλο το χαρέμι και τα πλούτη του, ενώ εκεί ζούσε ο μισός τουρκικός πληθυσμός (μουσουλμάνων προσφύγων) της Πελοποννήσου. Με λίγα λόγια ήταν η μοναδική εχθρική εστία της ημισέληνου, η οποία εάν δεν έβγαινε από την μέση και να εξουδετερωνόταν άμεσα, θα ήταν μια διαρκής εσωτερική αιμορραγία για τις επαναστατημένες επαρχίες που απλά ο Μοριάς δεν θα μπορούσε να αντέξει. Ο Κολοκοτρώνης είχε εξαρχής εμφασίσει σε αυτή του την γνώμη, η στρατηγική του σύλληψη η οποία δεν έγινε αμέσως αποδεκτή, μεταξύ άλλων και επειδή προϋπέθετε οργανωμένο στρατό, που δεν υπήρχε.

Ο Γέρος ωστόσο, χωρίς να υπαναχωρεί στιγμή από την σκέψη του, με επιμονή, πειστικότητα και ιδιοφυία, αντέστρεψε το αρνητικό για την άποψή του κλίμα μεταξύ των οπλαρχηγών κι έτσι στα μέσα Απριλίου αποφασίστηκε ο αποκλεισμός της Τριπολιτσάς σε πρώτη φάση, ώστε αφενός να αρχίσει η πόλη να πεινάει και αφετέρου να αποκοπεί από κάθε δυνατότητα επικοινωνίας και εφοδιασμού της ώσπου να εξαντληθεί και να παραδοθεί. Αρχιστράτηγος της επιχείρησης ορίσθηκε ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, αλλά ιθύνων νους της ήταν ο Κολοκοτρώνης, το σχέδιο του οποίου τηρήθηκε κατά γράμμα. Μέχρι τις αρχές Μαΐου οι επαναστάτες είχαν περισώζει την Τριπολιτσά σ’ ένα κύκλο που περιλάμβανε τις περιοχές Πάπαρι, Βλαχοκερασιά, Διάσελο, Αλωνίσταινα και Βέρβενα.

Τότε έφθασε μαντάτο ότι ο Μουσταφάμπεης με ένα ασκέρι από 3.500 οθωμανά τσακάλια, επελαύνοντας από τα Γιάννινα, είχε διασπάσει την πολιορκία από τα ανατολικά και είχε εισέλθει στην πόλη. Η επιχείρηση ξαφνικά βρισκόταν μπροστά σε μια απρόσμενη εξέλιξη και κινδύνευε όσο ποτέ. Τις επόμενες μέρες ο Οθωμανός μπέης καταδίωξε προσωπικά τους οπλαρχηγούς που πολιορκούσαν την πόλη της Τριπολιτσάς. Οι δύο σημαντικές ήττες όμως που υπέστη στο Βαλτέτσι στις 12 Μαΐου και στα Δολιανά στις 18, όχι μόνο αναπτέρωσαν το ηθικό στο ελληνικό στρατόπεδο, αλλά οι τούρκοι κ*τακρεουργήθηκαν σαν κρέας στον πάγκο του χασάπη κι έτσι οι δύο μάχες συνέβαλαν καταλυτικά τελικά στην Άλωση.

Από εκείνο το σημείο και μετά η δύναμη των πολιορκητών ενισχυόταν με ραγδαίο ρυθμό και τις παραμονές της Άλωσης ο αριθμός του επαναστατικού ελληνικού φουσατου είχε ξεπεράσει τους 10.000 άνδρες. Ο κλοιός γύρω από την Τριπολιτσά έσφιγγε διαρκώς σαν την τανάλια τον λαιμό τούρκων, Αλβανών, Εβραίων και μερικών λίγων τουρκόψυχων που ηταν εγκλωβισμένοι και είχαν αρχίσει να πεινούν για τα καλά. Η πόλη υπέφερε. Οι αποθήκες των τροφίμων είχαν σχεδόν αδειάσει, τα χρήματα είχαν εξαντληθεί ενώ το θανατικό και οι αρρώστιες θέριζαν. Στην πόλη υπήρχαν 35.000 ψυχές.

Σαν ο Κολοκοτρώνης το αντιλήφθηκε ότι η Τρίπολη ήταν έτοιμη να πέσει, δαιμόνιος καθώς ήταν, μηχανεύτηκε την ιδέα να κατασκευαστεί περιφερειακή τάφρο γύρω από την πόλη ώστε να εντείνει την πίεση του φόβου και να δυσκολέψει τη ζωή των πολιορκημένων ώστε να παραδοθούν. Σχέδιο του Κολοκοτρώνη ήταν πάντοτε η εξάντληση και ειρηνική παράδοση της Τρίπολης. Όχι όμως και του στρατού του που δεν είχε ξεχάσει τα κρίματα που ειχαν στο λαιμό τους οι τουρκαλάδες. Η λίθινη περιμετρική τάφρος κατασκευάστηκε ταχύτατα από τους χωρικούς και ονομάστηκε Γράνα. Γύρω και πίσω από αυτή τοποθετήθηκαν τα τέσσερα ελληνικά σώματα, με επικεφαλής πολέμαρχους τους Κολοκοτρώνη, Μαυρομιχάλη, Γιατράκο και Αναγνωσταρά. Οι επαναστάτες είχαν στη διάθεσή τους ένα παμπάλαιο κανόνι και οι πολιορκούμενοι 30. Απόντος του Μόρα-Βαλεσί, Χουρσίτ Πασά, ο Μουσταφά Μπέης, που είχε λάβει το γενικό πρόσταγμα στην πόλη από την Υψηλή Πύλη, αντιλήφθηκε γρήγορα την κίνηση του Κολοκοτρώνη και στις 18 Αυγούστου. Επιχείρησε να αιφνιδιάσει και με μία αντεπίθεση του ιππικού του να διασπάσει τον κλοιό των Ελλήνων. Η αντεπίθεση αποκρούστηκε και γρήγορα ξανακλειστηκε στην πόλη.

Μπέηδες και αγάδες άρχισαν τότε να συσκέπτονται για τους όρους της παράδοσης, καθώς δεν υπήρχε καμία απολυτως ελπίδα σωτηρίας πλέον. Όμως τους πρόλαβε ένας απλός στρατιώτης, ο Μανώλης Δούνιας από τον Πραστό Κυνουρίας. Στις 23 Σεπτεμβρίου 1821, ημέρα Παρασκευή, μαζί με δύο συντρόφους του αναρριχήθηκε στα τείχη της πόλης που έφθαναν τα πεντέμισι μέτρα ύψος και εισήλθε στην Τριπολιτσά, εκμεταλλευόμενος τη γνωριμία του με τον φύλακα του προμαχώνα, που του είχε πουλήσει σύκα για να μην ψοφήσει από την πείνα. Αφού τον εξουδετέρωσε και του έκοψε το λαρύγγι, άνοιξε την κεντρική θύρα και οι επαναστάτες, που στο μεταξύ ανυπομονούσαν και έψαχναν μία αφορμή για να ξεκουγκίσουν και να λαφυραγωγήσουν την Τρίπολη, όρμησαν μέσα. Οι κάτοικοί αντιστάθηκαν, χωρίς καμία επιτυχία, επί ένα δίωρο. Επακολούθησε άγρια σφαγή του πληθυσμού, στιγνό μακέλ*μα του εχθρού σαν ζώ* για να πατσίσουν οι ορθάνοιχτοι λογαριασμοί αίματος και ατίμωσης 400 χρονών.

Μάταια ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης και οι περισσότεροι από τους οπλαρχηγούς προσπαθούσαν να συγκρατήσουν τους μαινόμενους επαναστάτες. «Το ασκέρι, όπου ήτον μέσα, το Ελληνικόν, έκοβε και εσκότωνε, από Παρασκευή έως Κυριακή, γυναίκες, παιδιά και άνδρες, τριάντα δύο χιλιάδες, μία ώρα ολόγυρα της Τριπολιτσάς. Ένας υδραίος έσφαξε ενενήντα. Έλληνες εσκοτώθηκαν εκατόν» γράφει στα Απομνημονεύματά του ο Κολοκοτρώνης. Αξιομνημόνευτο είναι ότι η εκδικητική μανία των επαναστατών εκδηλώθηκε όχι μόνο σε βάρος των τούρκων, αλλά και των Εβραίων που είχαν δείξει εχθρική στάση απέναντι στην Επανάσταση, όπως και των Ελλήνων που είχαν χαρακτηριστεί τουρκολάτρες, όπως ο πρόκριτος Σωτήρης Κουγιάς. Αντίθετα, οι Αλβανοί της Τριπολιτσάς τηρώντας την μπέσα που έδωσαν στον Κολοκοτρώνη και τους Μανιάτες του Γιατράκου, έφυγαν συντεταγμένα με τη συνοδεία ελλήνων μαχητών και με τα άρματα τους.

Η Άλωση της Τριπολιτσάς αποτέλεσε σταθμό για την εδραίωση και την εξέλιξη της Επανάστασης. Ολόκληρη η Πελοπόννησος βρισκόταν τώρα στα χέρια των Ελλήνων, πλην των φρουρίων, Πατρών, Μεθώνης, Κορώνης και Ναυπλίου, τα οποία πολιορκούνταν στενά και θα έπεφταν λίγο αργότερα.

Αν έχουμε σήμερα μια φλούδα γης και μισό κυβικό οξυγόνου ελευθερίας οφείλεται στον συγκεκριμένο άνδρα και σε αυτό το συγκεκριμένο στρατήγημα. Καλό είναι να μην ξεχνάμε, για να εφεύρουμε κι άλλα στο μέλλον: τούρκος μη μείνει στο Μοριά μηδέ στον κόσμον όλον._

Share this post

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

3 − 2 =